A1 – TaalCompleet Thema 5 De dokter
Goede gezondheid
De informatie die wij delen is bedoeld ter ondersteuning van de professionele (online) taallessen. Het eerste deel van de taalblogs bestaat uit aanvullende informatie over het thema. Het geeft inzicht in de cultuur van Nederland en kan daarmee dienen als gespreksonderwerp. Gevolgd door de onderwerpen (onder andere spelling en grammatica) die in het boek TaalCompleet worden behandeld bij het thema ‘De Dokter’ (ook wel ‘de huisarts’ genoemd).
Tip. Klik eerst op vertalen, zodat je begrijpt waar het thema over gaat. Met name omdat hieronder veel aanvullende informatie wordt gegeven om het thema te verduidelijken. Daarna keer je weer terug naar het Nederlands.
(De antwoorden tref je onderaan deze pagina aan)
De dokter/de huisarts
De toegankelijkheid van de huisartsenzorg in Nederland staat onder druk. In sommige regio’s is het moeilijk om je in te schrijven bij een huisarts vanwege volle praktijken. Dit leidt tot nieuwe oplossingen, zoals digitale consulten en samenwerkingen tussen zorgaanbieders. De zorgvraag neemt vooral toe door een groter aantal ouderen, wat de druk op huisartsen vergroot.
Handige zinnen (afspraken maken, enz)
| Nederlands | Engels | Arabisch |
|---|---|---|
| Ik wil graag een afspraak maken bij de huisarts. | I would like to make an appointment with the doctor. | أود تحديد موعد مع الطبيب. (awadd taḥdīd maw‘id ma‘a al-ṭabīb) |
| Heeft u nog een plek vrij vandaag? | Do you have any available slots today? | هل لديك وقت شاغر اليوم؟ (hal ladayka waqt shāghir al-yawm?) |
| Wat zijn uw klachten? | What are your symptoms? | ما هي الأعراض التي تعاني منها؟ (mā hiya al-a‘rāḍ allatī tu‘ānī minhā?) |
| Ik voel me niet zo goed. | I don’t feel well. | لا أشعر أني بخير. (lā asha‘ur anī bikhayr) |
| Ik heb al een paar dagen hoofdpijn. | I have had a headache for a few days. | لدي صداع منذ بضعة أيام. (ladayya ṣudā‘ mundhu biḍ‘at ayyām) |
| Ik heb koorts. | I have a fever. | لدي حمى. (ladayya ḥummā) |
| Ik heb last van mijn buik. | I have a stomachache. | لدي ألم في بطني. (ladayya alam fī baṭnī) |
| Ik heb moeite met ademhalen. | I have difficulty breathing. | لدي صعوبة في التنفس. (ladayya ṣu‘ūbah fī al-tanaffus) |
| Ik hoest veel. | I am coughing a lot. | أسعل كثيرًا. (as‘ulu kathīrān) |
| Mijn keel doet pijn. | My throat hurts. | حلقي يؤلمني. (ḥalqī yu’limunī) |
| Ik ben erg duizelig. | I am very dizzy. | أشعر بدوار شديد. (ash‘ur bi-duwār shadīd) |
| Ik heb overgegeven. | I have vomited. | لقد تقيأت. (laqad taqayyatu) |
| Ik heb moeite met slapen. | I have trouble sleeping. | أعاني من صعوبة في النوم. (a‘ānī min ṣu‘ūbah fī al-nawm) |
| Mijn arm doet pijn. | My arm hurts. | ذراعي تؤلمني. (dhirā‘ī tu’limunī) |
| Kunt u mij iets voorschrijven? | Can you prescribe me something? | هل يمكنك أن تصف لي شيئًا؟ (hal yumkinuka an taṣifa lī shay’an?) |
| Moet ik naar het ziekenhuis? | Do I need to go to the hospital? | هل يجب أن أذهب إلى المستشفى؟ (hal yajibu an adhhab ilā al-mustashfā?) |
| Hoe vaak moet ik dit medicijn innemen? | How often should I take this medicine? | كم مرة يجب أن أتناول هذا الدواء؟ (kam marratan yajibu an atanāwal hādhā al-dawā’?) |
| Heeft dit medicijn bijwerkingen? | Does this medicine have any side effects? | هل لهذا الدواء آثار جانبية؟ (hal lihādhā al-dawā’ athār jānbiyyah?) |
| Wanneer kan ik weer aan het werk? | When can I go back to work? | متى يمكنني العودة إلى العمل؟ (matā yumkinunī al-‘awdah ilā al-‘amal?) |
| Moet ik me zorgen maken? | Should I be worried? | هل علي أن أقلق؟ (hal ‘alayya an aqlaq?) |
| Kunt u het herhalen, alstublieft? | Could you repeat that, please? | هل يمكنك أن تعيد ما قلته من فضلك؟ (hal yumkinuka an tu‘īd mā qultahu min faḍlik?) |
| Heeft u een verwijzing voor een specialist? | Do you have a referral for a specialist? | هل لديك إحالة لأخصائي؟ (hal ladayka iḥālah li-‘ukhṣā’ī?) |
| Moet ik dit medicijn met voedsel innemen? | Should I take this medicine with food? | هل يجب أن أتناول هذا الدواء مع الطعام؟ (hal yajibu an atanāwala hādhā al-dawā’ ma‘a al-ṭa‘ām?) |
| Hoelang duurt het voordat ik me beter voel? | How long will it take to feel better? | كم من الوقت سيستغرق حتى أشعر بتحسن؟ (kam min al-waqt sayastaġriq ḥattā asha‘ur bi-taḥassun?) |
| Wanneer moet ik weer terugkomen? | When should I come back for a follow-up? | متى يجب أن أعود للمتابعة؟ (matā yajibu an a‘ūd lil-mutāba‘ah?) |
| Ik ben allergisch voor … | I am allergic to … | أنا لدي حساسية من … (anā ladayya ḥasāsiyyah min…) |
| Mag ik dit medicijn gebruiken als ik zwanger ben? | Can I use this medicine if I am pregnant? | هل يمكنني تناول هذا الدواء إذا كنت حاملاً؟ (hal yumkinunī tanāwul hādhā al-dawā’ idhā kuntu ḥāmilan?) |
| Moet ik me laten testen? | Should I get tested? | هل يجب أن أُجري الفحص؟ (hal yajibu an ujrī al-faḥṣ?) |
| Ik heb rugpijn. | I have back pain. | لدي ألم في ظهري. (ladayya alam fī ẓahrī) |
| Ik ben duizelig als ik opsta. | I feel dizzy when I stand up. | أشعر بالدوار عندما أقف. (ash‘ur bi-l-duwār ‘indamā aqif) |
| Heeft u een zalf of crème tegen jeuk? | Do you have an ointment or cream for itching? | هل لديك مرهم أو كريم للحكة؟ (hal ladayka marham aw karīm lil-ḥikkah?) |
| Mijn kind heeft koorts en hoest. | My child has a fever and a cough. | طفلي لديه حمى وسعال. (ṭiflī ladayhi ḥummā wa-su‘āl) |
Beroepen
| Nederlands | Engels | Arabisch |
|---|---|---|
| Bakker | Baker | خباز (khabbāz) |
| Leraar | Teacher | معلم (mu‘allim) |
| Dokter | Doctor | طبيب (ṭabīb) |
| Verpleegkundige | Nurse | ممرضة (mumariḍah) |
| Brandweerman | Firefighter | رجل إطفاء (rajul iṭfā’) |
| Politieagent | Police officer | ضابط شرطة (ḍābiṭ shurṭah) |
| Advocaat | Lawyer | محامي (muḥāmī) |
| Ingenieur | Engineer | مهندس (muhandis) |
| Kapper | Hairdresser | حلاق (ḥallāq) |
| Timmerman | Carpenter | نجار (najjār) |
| Schilder | Painter | رسام (rassām) |
| Piloot | Pilot | طيار (ṭayyār) |
| Boerin | Farmer (female) | مزارعة (muzāri‘ah) |
| Landbouwer | Farmer (male) | مزارع (muzāri‘) |
| Chauffeur | Driver | سائق (sā’iq) |
| Architect | Architect | مهندس معماري (muhandis mi‘mārī) |
| Tandarts | Dentist | طبيب أسنان (ṭabīb asnān) |
| Apotheekassistent | Pharmacy assistant | مساعد صيدلي (musā‘id ṣaydaliyyah) |
| Journalist | Journalist | صحفي (ṣaḥafī) |
| Fotograaf | Photographer | مصور (muṣawwir) |
| Programmeur | Programmer | مبرمج (mubarmij) |
| Kunstschilder | Artist (painter) | فنان تشكيلي (fannān tashkīlī) |
| Elektricien | Electrician | كهربائي (kahrabā’ī) |
| Metselaar | Bricklayer | بناء (bannā’) |
| Slager | Butcher | جزار (jazār) |
| Zanger | Singer | مغني (mughannī) |
| Muzikant | Musician | موسيقي (mūsīqī) |
| Schrijver | Writer | كاتب (kātib) |
| Wetenschapper | Scientist | عالم (ʿālim) |
| Manager | Manager | مدير (mudīr) |
| Secretaris/Secretaresse | Secretary | سكرتير/سكرتيرة (sikirtīr/sikirtīrah) |
| Kassier | Cashier | أمين صندوق (amīn ṣundūq) |
| Makelaar | Real estate agent | وكيل عقاري (wakīl ‘aqārī) |
| Psycholoog | Psychologist | طبيب نفسي (ṭabīb nafsī) |
| Vertaler | Translator | مترجم (mutarjim) |
| Schoonmaker | Cleaner | عامل نظافة (ʿāmil naẓāfah) |
| Stukadoor | Plasterer | مبيض (mubaiyiḍ) |
| Monteur | Mechanic | ميكانيكي (mīkānīkī) |
| Bouwvakker | Construction worker | عامل بناء (ʿāmil binā’) |
| Dierenarts | Veterinarian | طبيب بيطري (ṭabīb bayṭarī) |
| Tolk | Interpreter | مترجم فوري (mutarjim fawrī) |
| Boekhouder | Accountant | محاسب (muḥāsib) |
| Rechter | Judge | قاضي (qāḍī) |
| Bankier | Banker | مصرفي (muṣrifī) |
| Econoom | Economist | اقتصادي (iqtiṣādī) |
| Psychiater | Psychiatrist | طبيب نفسي (ṭabīb nafsī) |
| Verzekeringsagent | Insurance agent | وكيل تأمين (wakīl ta’mīn) |
| Projectmanager | Project manager | مدير المشروع (mudīr al-mashrūʿ) |
Dokter
Arts/Patiënt gesprekken
Lichaam
| Nederlands | Engels | Arabisch |
|---|---|---|
| Het lichaam | The body | الجسم (al-jism) |
| Dit is mijn lichaam. | This is my body. | هذا هو جسمي. (hādhā huwa jismī) |
| Wassen | Washing | الاستحمام (al-istihmām) |
| Om mij te wassen gebruik ik water en zeep. | I use water and soap to wash myself. | أستخدم الماء والصابون لأغسل نفسي. (astakhdim al-mā’ wa-al-ṣābūn li-’aghṣil nafsī) |
| Ik was mijn haren met shampoo. | I wash my hair with shampoo. | أغسل شعري بالشامبو. (aghsil sha‘rī bi-al-shampoo) |
| Drogen | Drying | التجفيف (al-tajfīf) |
| Ik droog mijn lichaam met een handdoek. | I dry my body with a towel. | أجفف جسمي بمنشفة. (ajaffif jismī bi-munshafah) |
| Ik droog mijn haren met een föhn/haardroger. | I dry my hair with a hairdryer. | أجفف شعري بمجفف الشعر. (ajaffif sha‘rī bi-mujaffif al-sha‘r) |
| Scheren | Shaving | الحلاقة (al-ḥilāqah) |
| Ik doe scheerschuim op mijn gezicht. | I put shaving foam on my face. | أضع رغوة الحلاقة على وجهي. (aḍa‘ raghwat al-ḥilāqah ‘alā wajhī) |
| Ik neem een scheermesje. | I take a razor. | آخذ الحلاقة. (ākhudh al-ḥilāqah) |
| Ik scheer mijn gezicht. | I shave my face. | أحلق وجهي. (aḥliq wajhī) |
| Harsen | Waxing | التشميع (al-tashmī‘) |
| Ik hars mijn benen. | I wax my legs. | أشمّع ساقيّ. (ashmi‘ sāqayya) |
| Ik kam mijn haren met een kam. | I comb my hair with a comb. | أمشط شعري بالمشط. (umashshiṭ sha‘rī bi-al-misṭ) |
| Ik borstel mijn haren met een borstel. | I brush my hair with a brush. | أفرش شعري بالفرشاة. (afrish sha‘rī bi-al-furshāh) |
| Ik knip mijn nagels met een nagelschaartje. | I cut my nails with nail scissors. | أقص أظافري بمقص الأظافر. (aqṣu aẓāfirī bi-maqṣ al-aẓāfir) |
| Ik doe deodorant onder mijn oksels. | I put deodorant under my armpits. | أضع مزيل العرق تحت إبطي. (aḍa‘ muzīl al-‘araq taḥta ibṭī) |
| Ik lak mijn nagels met rode nagellak. | I paint my nails with red nail polish. | ألوّن أظافري بطلاء الأظافر الأحمر. (alawwin aẓāfirī bi-ṭilā’ al-aẓāfir al-aḥmar) |
| Ik poets mijn tanden met een tandenborstel. | I brush my teeth with a toothbrush. | أنظف أسناني بفرشاة الأسنان. (unaẓẓif asnānī bi-furshāt al-asnān) |
| Ik veeg na het tandenpoetsen mijn mond met een doekje af. | I wipe my mouth with a tissue after brushing. | أمسح فمي بمنديل بعد تنظيف الأسنان. (amsaḥ famī bi-mandīl ba‘da tanẓīf al-asnān) |
| Ik doe mijn halsketting om. | I put on my necklace. | أضع عقدي. (aḍa‘ ‘iqdī) |
| Ik doe mijn ringen om. | I put on my rings. | أضع خواتمي. (aḍa‘ khawātimī) |
| Ik doe lippenstift op mijn lippen. | I put lipstick on my lips. | أضع أحمر الشفاه على شفتي. (aḍa‘ aḥmar al-shifāh ‘alā shafatī) |
| Ik poets mijn tanden met tandpasta. | I brush my teeth with toothpaste. | أنا أفرش أسناني بمعجون الأسنان. (anā afrush asnānī bi-ma‘jūn al-asnān) |
| Ik was mijn gezicht met een washandje. | I wash my face with a washcloth. | أغسل وجهي بمنشفة صغيرة. (aghsil wajhī bi-munshafah ṣaghīrah) |
Klachten
- https://youtu.be/LNNNSEoN5c0
- https://youtu.be/zARpT5ozteY
- https://youtu.be/sCHyfOsYxck
- https://youtu.be/bm3JR6p3as8
- https://youtu.be/1uru3uOt5DY
- https://youtu.be/hgLRRIBE3KM
DMSO: onmisbaar medicijn tegen diverse klachten
DMSO pakt de ziekte zelf aan in plaats van alleen maar de symptomen. DMSO omvat een geheel nieuwe methode om ziekten te behandelen. DMSO ia niet te patenteren, want het is een natuurlijk middel.
Afspraak maken
Lettergrepen
Een lettergreep is een klankgroep. Elk woord bestaat uit één of meerdere lettergrepen. Een lettergreep heeft altijd een klinker (a, e, i, o, u, ij) of een tweeklank (bijvoorbeeld oe, au, ooi). Vaak heeft een lettergreep ook medeklinkers, maar dit hoeft niet altijd zo te zijn.
Het bepalen van waar een lettergreep ligt in een woord kan soms een uitdaging zijn, maar er zijn verschillende regels en technieken die je kunt gebruiken. Hier zijn enkele tips om je te helpen:
1. Klinkers en medeklinkers
- Een lettergreep bevat meestal minstens één klinker. Kijk naar de klinkers in het woord en probeer te bepalen hoe ze zijn verdeeld.
- Voorbeeld: In het woord “kat” is er één klinker (a), dus er is één lettergreep: kat.
2. Klinkercombinaties
- Klinkers die samen voorkomen (zoals “ij”, “ou”, “ee”, “au”) worden vaak als één klank of lettergreep beschouwd.
- Voorbeeld: In het woord “boer” zijn er twee letters (o en e), maar ze vormen samen één klinkerklank: boer (één lettergreep).
3. Verdeling van lettergrepen
- Woorden worden vaak verdeeld tussen medeklinkers. Als er één medeklinker tussen twee klinkers staat, gaat de medeklinker meestal met de tweede klinker mee.
- Voorbeeld: In “mama” zijn er twee lettergrepen: ma-ma.
4. Voorvoegsels en achtervoegsels
- Woorden met voor- of achtervoegsels kunnen ook helpen bij het bepalen van lettergrepen.
- Voorbeeld: In het woord “herinneren” zijn er drie lettergrepen: he-rin-ne-ren.
5. Dubbeltongen en diftongen
- Dubbeltongen (zoals “ei”, “au”) en diftongen (zoals “ui”, “ou”) worden vaak als één klinker in één lettergreep geteld.
- Voorbeeld: In het woord “huizen” is er één diftong (ui), wat resulteert in twee lettergrepen: hui-zen.
6. Oefening en gehoor
- Het oefenen met het uitspreken van woorden kan je helpen te voelen waar de lettergrepen liggen. Klap in je handen voor elke lettergreep terwijl je het woord zegt.
Voorbeelden
- Vandaag: van-daag (2 lettergrepen)
- Telefoon: te-le-foon (3 lettergrepen)
- Schoen: schoen (1 lettergreep)
Klemtoon
Meervoud
| Nederlands (enkelvoud) | Nederlands (meervoud) | Engels (enkelvoud) | Engels (meervoud) | Arabisch (enkelvoud) | Arabisch (meervoud) |
|---|---|---|---|---|---|
| Tand | Tanden | Tooth | Teeth | سن (sin) | أسنان (asnan) |
| Lamp | Lampen | Lamp | Lamps | مصباح (misbah) | مصابيح (masabiḥ) |
| Schilderij | Schilderijen | Painting | Paintings | لوحة (lawḥa) | لوحات (lawḥat) |
| Paard | Paarden | Horse | Horses | حصان (ḥiṣan) | خيول (khuyul) |
| Lip | Lippen | Lip | Lips | شفة (shifah) | شفاه (shafah) |
| Bal | Ballen | Ball | Balls | كرة (kurah) | كرات (kurat) |
| Prullenbak | Prullenbakken | Trash can | Trash cans | سلة مهملات (sallat muḥmalat) | سلال مهملات (silal muḥmalat) |
| Fles | Flessen | Bottle | Bottles | زجاجة (zujajah) | زجاجات (zujajat) |
| Koor | Koren | Choir | Choirs | جوقة (jawqah) | جوقات (jawqat) |
| Knoop | Knopen | Button | Buttons | زر (zirr) | أزرار (azrar) |
| Banaan | Bananen | Banana | Bananas | موزة (mawzah) | موز (mawz) |
| Avontuur | Avonturen | Adventure | Adventures | مغامرة (mughāmarah) | مغامرات (mughāmarat) |
| Fee | Feeën | Fairy | Fairies | جنية (jinniyah) | جنّيات (jinniyat) |
| Zee | Zeeën | Sea | Seas | بحر (baḥr) | بحار (biḥar) |
| Trofee | Trofeeën | Trophy | Trophies | كأس (ka’s) | كؤوس (ku’ūs) |
| Orchidee | Orchideeën | Orchid | Orchids | سحلبية (saḥlabiyah) | سحلبيات (saḥlabiyat) |
| Kanarie | Kanaries | Canary | Canaries | كناري (kanari) | كناريات (kanariyat) |
| Ruzie | Ruzies | Argument | Arguments | شجار (shijar) | شجارات (shijarat) |
| Notitie | Notities | Note | Notes | ملاحظة (mulāḥaẓah) | ملاحظات (mulāḥaẓat) |
| Tralie | Tralies | Bar | Bars (grilles) | قضيب (qaḍīb) | قضبان (qudban) |
| Computer | Computers | Computer | Computers | كمبيوتر (kumbyūtar) | كمبيوترات (kumbyūtarat) |
| Cadeau | Cadeaus | Gift | Gifts | هدية (hadiyah) | هدايا (hadaya) |
| Tissue | Tissues | Tissue | Tissues | منديل (mandīl) | مناديل (manādīl) |
| Taxi | Taxi’s | Taxi | Taxis | تاكسي (taksi) | تاكسيات (taksiyat) |
| Baby | Baby’s | Baby | Babies | رضيع (raḍī‘) | رضع (ruḍḍ) |
| Oma | Oma’s | Grandma | Grandmas | جدة (jaddah) | جدات (jaddat) |
| Pasfoto | Pasfoto’s | Passport photo | Passport photos | صورة جواز السفر (ṣūrat jawaz al-safar) | صور جواز السفر (ṣuwar jawaz al-safar) |
| Paraplu | Paraplu’s | Umbrella | Umbrellas | مظلة (miẓallah) | مظلات (miẓallat) |
| Goed | Goederen | Good | Goods | بضاعة (biḍā‘ah) | بضائع (biḍā’i‘) |
| Lam | Lammeren | Lamb | Lambs | حمل (ḥamal) | حملان (ḥumlan) |
| Kind | Kinderen | Child | Children | طفل (ṭifl) | أطفال (aṭfāl) |
| Volk | Volkeren | People (nation) | Peoples | شعب (sha‘b) | شعوب (shu‘ūb) |
| Been (bot) | Beenderen | Bone | Bones | عظم (‘aẓm) | عظام (‘iẓām) |
| Been (lichaamsdeel) | Benen | Leg | Legs | ساق (sāq) | سيقان (siqan) |
| Blad (boom) | Bladeren | Leaf | Leaves | ورقة (waraqah) | أوراق (awraq) |
| Blad (tijdschrift) | Bladen | Magazine | Magazines | مجلة (majallah) | مجلات (majallat) |
| Broodmes | Broodmessen | Bread knife | Bread knives | سكين الخبز (sikkin al-khubz) | سكاكين الخبز (sakakin al-khubz) |
| Deurbel | Deurbellen | Doorbell | Doorbells | جرس الباب (jaras al-bab) | أجراس الباب (ajras al-bab) |
| Speeltuin | Speeltuinen | Playground | Playgrounds | ملعب أطفال (mal‘ab aṭfal) | ملاعب أطفال (malā‘ib aṭfal) |
| Zwembroek | Zwembroeken | Swim trunks | Swim trunks | سروال سباحة (sirwal sibahah) | سراويل سباحة (sarawil sibahah) |
| Essay | Essays | Essay | Essays | مقال (maqal) | مقالات (maqalat) |
| Gay | Gays | Gay | Gays | مثلي (mithli) | مثليون (mithliyyūn) |
| Jockey | Jockeys | Jockey | Jockeys | فارِس (faris) | فُرسان (fursan) |
| Segway | Segways | Segway | Segways | سيجواي (sejwāy) | سيجوايات (sejwāyāt) |
Woorden die alleen meervoud hebben
- Hersenen (Brain – Brains – دماغ – أدمغة (dimagh – admighah)
- Ingewanden (Entrail – Entrails – أمعاء – أحشاء (am‘a’ – aḥsha’)
- Mazelen (Measles – الحصبة (al-ḥaṣbah)
- Waterpokken (Chickenpox – جدري الماء (judarī al-ma’)
Tandarts
Veel Nederlanders gaan preventief twee keer per jaar naar de tandarts. Dit is een algemeen advies om gebitsproblemen vroegtijdig op te sporen en te voorkomen. De tandarts controleert dan op gaatjes, tandvleesproblemen en andere mondgezondheidskwesties. Hoewel het niet wettelijk verplicht is om twee keer per jaar te gaan, wordt het door tandartsen sterk aangeraden. In de praktijk blijkt dat het merendeel van de Nederlanders inderdaad regelmatig de tandarts bezoekt, maar het exacte aantal jaarlijkse bezoeken kan variëren per individu. Voor kinderen en jongeren is preventieve zorg nog belangrijker, en in veel gevallen wordt mondzorg voor deze groepen volledig vergoed vanuit de basisverzekering.
Woordenschat
| Nederlands | Engels | Arabisch |
|---|---|---|
| Tand | Tooth | سن (sin) |
| Kies | Molar | ضرس (dars) |
| Tandvlees | Gum | لثة (litha) |
| Tandarts | Dentist | طبيب الأسنان (tabib al-asnan) |
| Boren | Drilling | حفر (hafr) |
| Vulling | Filling | حشوة (hashwa) |
| Verdoving | Anesthesia | تخدير (takhdir) |
| Kroon | Crown | تاج (taj) |
| Wortelkanaalbehandeling | Root canal treatment | علاج العصب (ilaj al-asab) |
| Ontsteking | Inflammation | التهاب (iltihab) |
| Röntgenfoto | X-ray | الأشعة السينية (al-ash’a al-siniya) |
| Pijn | Pain | ألم (alam) |
| Schoonmaken | Cleaning | تنظيف (tanzif) |
| Fluoride | Fluoride | الفلوريد (al-fluoride) |
| Wortel | Root | جذر (jadhir) |
| Extractie | Extraction | خلع (khal’a) |
| Beugel | Braces | تقويم الأسنان (taqwim al-asnan) |
| Tandplak | Plaque | طبقة الجير (tabqat al-jayir) |
| Gaatje | Cavity | تجويف (tajwif) |
| Spoelen | Rinse | مضمضة (madhmadhah) |
Over het algemeen gaan Nederlanders minstens twee keer per jaar naar de tandarts voor een periodieke controle en reiniging.
Donorregistratie
Iedereen die achttien jaar wordt in Nederland, wordt automatisch geregistreerd in het donorregister. Heb je nog geen keuze gemaakt? Dan word je geregistreerd als “geen bezwaar tegen orgaandonatie”. Elke maand stuurt het donorregister een brief aan nieuwkomers. In deze brief wordt uitleg gegeven over de donorwet en het donorregister, en wordt gevraagd om een eigen keuze te maken.
Om ervoor te zorgen dat mensen die nog geen Nederlands begrijpen de brief ook kunnen lezen en een weloverwogen beslissing kunnen nemen, is de brief vertaald. Je kunt deze vinden op de website van het donorregister in tien verschillende talen. In het register kun je aangeven of je na je overlijden organen of weefsels wilt doneren, of niet. Voorbeelden van organen zijn nieren en longen; voorbeelden van weefsels zijn huid of bloedvaten.
Wanneer je je keuze maakt, worden je familie, partner of vrienden geïnformeerd over jouw beslissing. Kinderen jonger dan 12 jaar mogen niet zelf kiezen voor orgaandonatie of weefseldonatie; die keuze ligt bij de ouders. Vanaf twaalf jaar mogen kinderen wel zelf een keuze maken.
Over hersendood en ethiek
Of dit waar is of niet, laten we aan de lezer, maar we willen het toch benoemen: in vrijwel alle informatie over orgaandonatie spreekt men van orgaanverwijdering “na overlijden”. In de praktijk betekent dit vaak: na het vaststellen van hersendood. Hersendood wordt in Nederland juridisch erkend als overlijden, maar sommigen betwijfelen of dit onomkeerbare hersenletsel ook daadwerkelijk als ‘dood’ moet worden beschouwd. Volgens critici toont het hersendoodprotocol niet altijd onomstotelijk aan dat herstel uitgesloten is. Zie bijvoorbeeld: orgaandonatiedewaarheid.nl
Goed om te weten: feit en context
Orgaandonatie in Nederland (en veel andere landen) is expliciet niet commercieel. Orgaanhandel is verboden. Medisch personeel, ziekenhuizen en betrokken instanties mogen geen winst maken op de organen zelf.
Toch zijn er bredere vragen over financiële belangen binnen de medische wereld. Denk aan dure medische technologie, operatiekosten of de rol van particuliere klinieken. Transparantie en ethiek blijven daarom essentieel in het publieke debat.
Internationale context en misbruik
Een menselijk hart kan enige tijd blijven functioneren buiten het lichaam — doorgaans 4 tot 6 uur — mits het onder de juiste omstandigheden wordt bewaard. Deze beperkte tijd maakt het hart bijzonder waardevol in transplantatiegeneeskunde, maar óók kwetsbaar voor misbruik in illegale circuits.
In sommige landen, vooral waar wetgeving zwak is of waar extreme armoede heerst, komt illegale orgaanhandel voor. Denk aan:
- Mensen in landen zoals India, Pakistan, China en delen van Afrika of Zuid-Amerika, die uit financiële nood organen verkopen;
- Mensensmokkel en gedwongen orgaandonatie door criminele netwerken;
- “Transplantatietoerisme”, waarbij rijke patiënten naar landen reizen om sneller (soms illegaal) een orgaan te verkrijgen.
Zelfs in landen waar orgaanhandel verboden is, kunnen er schimmige praktijken voorkomen. Bijvoorbeeld via particuliere klinieken of voorkeursbehandeling voor rijke patiënten. Financiële belangen kunnen druk zetten op het systeem om donaties te stimuleren.
Tot slot: zelf denken
Orgaandonatie raakt aan vragen over leven, dood, ethiek, autonomie en recht. Juist daarom is het belangrijk dat iedere burger zélf een geïnformeerde keuze maakt — niet vanuit angst of routine, maar vanuit kennis, begrip en bewustzijn van de complexiteit.
Jij of u: tutoyeren … of niet?
Tutoyeren betekent dat je iemand met ‘jij’ of ‘je’ aanspreekt, in plaats van met ‘u’. Vaak wordt dit voorafgegaan door de vraag: “Mag ik je zeggen?” De ander kan dan antwoorden met “Ja, dat is goed” of “Nee, dat wil ik liever niet”. Veel ouders leren hun kinderen om iedereen die ouder is dan zij met ‘u’ aan te spreken, wat vaak gewaardeerd wordt. Mensen reageren hier regelmatig op met opmerkingen zoals: “Noem mij maar bij mijn voornaam” of “Je mag gerust ‘jij’ zeggen.”
In het Nederlandse onderwijs kiezen veel leraren ervoor om door leerlingen met hun voornaam aangesproken te worden. Dit creëert een informele sfeer in de klas en verlaagt de drempel voor leerlingen om vragen te stellen of hulp te vragen. Toch twijfelen sommige mensen of deze informele aanspreekvorm het gezag van de leraar kan ondermijnen. Het aanspreken van leraren met ‘u’ en hun achternaam zou namelijk een professionele afstand kunnen bewaren, die juist bijdraagt aan respect in de klas.
De keuze tussen het aanspreken van iemand met ‘u’ of het tutoyeren (aanspreken met ‘jij’ of ‘je’) hangt af van de situatie. Om beter te begrijpen wanneer welke vorm gepast is, is het interessant om naar de geschiedenis van deze woorden te kijken. Door de jaren heen heeft het gebruik van aanspreekvormen in Nederland namelijk verschillende ontwikkelingen doorgemaakt.
Het woord ‘u’ is afgeleid van ‘uwe genade’, een beleefde manier om in de middeleeuwen iemand aan te spreken. Dit werd vooral gebruikt om respect en eerbied te tonen aan personen van hogere stand, zoals adel en geestelijken. Met de tijd evolueerde ‘uwe genade’ naar ‘u’, wat de standaard beleefde aanspreekvorm werd.
Aan de andere kant is er ‘je’, een informelere vorm van aanspreken. Het stamt af van het woord ‘jij’, dat in het Middelnederlands werd gebruikt. ‘Jij’ werd vooral gebruikt tussen mensen met een gelijkwaardige relatie, zoals vrienden, familieleden of collega’s.
In de huidige samenleving zien we een duidelijke verschuiving in het gebruik van ‘u’ en ‘je’. Waar vroeger ‘u’ de norm was en ‘je’ als informeel werd beschouwd, worden mensen tegenwoordig sneller met ‘je’ aangesproken, vooral in informele situaties of tussen gelijken.
Deze verschuiving komt door verschillende factoren. Een belangrijke reden is de egalitaire cultuur waarin we leven, waar mensen streven naar gelijkheid en informele relaties. Daarnaast hebben ook communicatiekanalen zoals sociale media en e-mail bijgedragen aan het toenemende gebruik van ‘je’.
Het tegenovergestelde van tutoyeren is vousvoyeren, waarbij je iemand met ‘u’ aanspreekt. De termen ’tutoyeren’ en ‘vousvoyeren’ komen uit het Frans, waarbij ’tu’ ‘jij’ betekent en ‘vous’ ‘u’.
Drie situaties waarin ‘u’ een veilige keuze is:
- Als je twijfelt is ‘u’ altijd een veilige keuze.
- Gebruik ‘u’ bij officiële gelegenheden én als je aanvoelt dat er sprake is van een ‘belangrijk’ verschil in status/hiërarchie.
- Schrijf je een brief of stuur je een mail aan iemand die je nog nooit hebt gesproken of gezien dan kun je het beste kiezen voor ‘u’.
Tips
- Maak een weloverwogen keuze tussen ‘u’ en ‘je’ en voer die consequent door. Gebruik dus nooit de u- en de je-vorm door elkaar in één tekst.
- ‘U’ schrijf je alleen met een hoofdletter aan het begin van een zin. Anders nooit!
- Jouw keuze voor ‘u’ of ‘je’ bepaalt voor een groot deel de toon van je tekst. Is jouw organisatie persoonlijk en toegankelijk? Dan sluit het gebruik van ‘je’ en ‘jij’ daar vaak prima bij aan.
- Hier en daar een ‘je’, ‘jij’ of ‘u’ in een tekst mag best, maar overdrijf niet. Met te veel directe aanspreekvormen dicht op elkaar loop je zelfs het risico dat de lezer afhaakt. En of je nu ‘jouw’ of ‘uw’ ontvanger aanspreekt: dat is nou net niet de bedoeling.
Woorden met ‘-oor’, ‘-eer’, ‘-eur’
Apotheek
In de video wordt gesproken over ziekenfonds en een particuliere verzekering. Het is een oud filmpje. Nederland kent sinds de invoering van het nieuwe zorgstelsel in 2006 geen ziekenfonds. In plaats daarvan zijn er zorgverzekeraars die de basisverzekering aanbieden, verplicht voor alle inwoners. Zij bieden ook aanvullende verzekeringen aan, voor extra dekking. Dit laatste is een vrije keuze, geen verplichting.
Woordenschat
| Nederlands | Engels | Arabisch |
|---|---|---|
| Apotheek | Pharmacy | صيدلية (ṣaydaliyah) |
| Medicijn | Medicine | دواء (dawā’) |
| Recept | Prescription | وصفة طبية (waṣfah ṭibbiyah) |
| Bijsluiter | Package insert | نشرة الدواء (nashrah al-dawā’) |
| Pijnstiller | Painkiller | مسكن للألم (musakkan lil-‘alam) |
| Antibioticum | Antibiotic | مضاد حيوي (muḍādd ḥayawī) |
| Dosering | Dosage | جرعة (jur‘ah) |
| Zalf | Ointment | مرهم (marham) |
| Tabletten | Tablets | أقراص (aqrāṣ) |
| Capsule | Capsule | كبسولة (kabsūlah) |
| Siroop | Syrup | شراب (sharāb) |
| Neusspray | Nasal spray | بخاخ الأنف (bakhkhākh al-anf) |
| Keeltablet | Lozenge | قرص استحلاب (qurṣ istihlāb) |
| Hoestdrank | Cough syrup | شراب للسعال (sharāb lil-su‘āl) |
| Bijwerking | Side effect | أثر جانبي (athar janibī) |
| Verzekeringskaart | Insurance card | بطاقة التأمين (biṭāqat al-ta’mīn) |
| Vergoeding | Reimbursement | تعويض (ta‘wīḍ) |
| Anticonceptiepil | Birth control pill | حبوب منع الحمل (ḥubūb mana‘ al-ḥaml) |
| Krampstillend | Antispasmodic | مضاد للتشنج (muḍādd lil-tashannuj) |
| Ontsteking | Inflammation | التهاب (iltihāb) |
| Verdovend middel | Anesthetic | مخدر (mukhaddir) |
| Oogdruppels | Eye drops | قطرات العين (qaṭarāt al-‘ayn) |
| Verband | Bandage | ضمادة (ḍimādah) |
| Pleister | Plaster/Band-aid | لصقة جروح (liṣqah jurūḥ) |
| Vitaminen | Vitamins | فيتامينات (fītamīnāt) |
| Maagzuurremmer | Antacid | مضاد للحموضة (muḍādd lil-ḥumūḍah) |
| Allergie | Allergy | حساسية (ḥasāsiyyah) |
| Zwangerschapstest | Pregnancy test | اختبار الحمل (ikhtibār al-ḥaml) |
| Ontsmettingsmiddel | Disinfectant | مطهر (muṭahhir) |
| Laxeermiddel | Laxative | ملين (mulayyin) |
Voorbereiden op het examen
| TIP: Wil je een woord opzoeken op internet? Gebruik dan niet Google of een andere zoekmachine, want daar staan veel fouten in. Surf naar een echte woordenlijst, zoals https://woordenlijst.org/ . |
Hulp nodig bij de uitspraak van een woord of zin?
Nederlandse woordenschat (deels uitgelegd in het Engels)
Een anderstalige moet op A1-niveau zo’n 1000 woorden kennen, op A2 al 2000 en op B1 zelfs 5000.
Introductie
https://youtu.be/k7t5HDxchqQ
Immigratie
https://youtu.be/KRHUhcnYdRE
Vragen
https://youtu.be/G2NQcv8-vv8