Asiel: verantwoordelijkheid
Wie doet wat?
Wie is waar verantwoordelijk voor?
Verantwoordelijkheden in de Asielprocedure in Nederland
Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)
- Verantwoordelijkheden: De IND beoordeelt asielaanvragen en beslist of een asielzoeker recht heeft op bescherming in Nederland. Ze voeren ook interviews met asielzoekers om hun vluchtverhaal te verifiëren.
Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA)
- Verantwoordelijkheden: Het COA is verantwoordelijk voor de opvang en begeleiding van asielzoekers. Ze voorzien in huisvesting, maaltijden, en toegang tot medische zorg en onderwijs gedurende de asielprocedure.
Gemeenten
- Verantwoordelijkheden: Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de huisvesting van erkende vluchtelingen en statushouders (asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen). Ze helpen ook bij de integratie door toegang te bieden tot taalcursussen en maatschappelijke begeleiding.
- BRP en BSN: Zodra een asielzoeker een verblijfsvergunning krijgt, zorgt de gemeente waar de asielzoeker gaat wonen voor de inschrijving in de Basisregistratie Personen (BRP) en de uitgifte van een Burgerservicenummer (BSN). De gemeente is dus verantwoordelijk voor zowel de aanmelding bij de BRP als de uitgifte van het BSN.
VluchtelingenWerk Nederland
- Verantwoordelijkheden: Deze organisatie biedt onafhankelijke juridische bijstand en begeleiding aan asielzoekers tijdens hun procedure. Ze helpen ook met integratieactiviteiten voor vluchtelingen, zoals taallessen en arbeidsmarktintegratie.
Nidos (voogdij voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen)
- Verantwoordelijkheden: Nidos is verantwoordelijk voor de voogdij en begeleiding van alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’s). Zij zorgen ervoor dat deze kinderen en jongeren de juiste bescherming en zorg krijgen.
Nationale Ombudsman
- Verantwoordelijkheden: De Nationale Ombudsman behandelt klachten van asielzoekers over overheidsinstanties die betrokken zijn bij de asielprocedure. Dit kan gaan over onjuiste behandeling, traagheid, of andere problemen met de dienstverlening.
- Verantwoordelijkheden: Advocaten bieden juridische bijstand aan asielzoekers tijdens de asielprocedure. Ze helpen bij het voorbereiden van de asielaanvraag, vertegenwoordigen asielzoekers tijdens de hoorzittingen bij de IND en de rechtbank, en bieden juridisch advies.
Advocaten
- Verantwoordelijkheden: Advocaten bieden juridische bijstand aan asielzoekers tijdens de asielprocedure. Ze helpen bij het voorbereiden van de asielaanvraag, vertegenwoordigen asielzoekers tijdens de hoorzittingen bij de IND en de rechtbank, en bieden juridisch advies.
Rechtbanken
- Verantwoordelijkheden: Rechtbanken beoordelen de bezwaren van asielzoekers tegen beslissingen van de IND. Ze beslissen of een afwijzing van een asielaanvraag terecht is en kunnen de IND verplichten om een nieuwe beslissing te nemen.
Aanmelding bij de BRP straat en uitgifte van BSN
- Verantwoordelijkheid: De gemeente is verantwoordelijk voor de aanmelding bij de Basisregistratie Personen (BRP) en de uitgifte van het Burgerservicenummer (BSN). Wanneer een asielzoeker een verblijfsvergunning krijgt, zorgt de gemeente waar de asielzoeker gaat wonen voor de inschrijving in de BRP en de uitgifte van een BSN.
- Ondersteuning door COA en VluchtelingenWerk: Hoewel de COA en VluchtelingenWerk Nederland niet direct verantwoordelijk zijn voor de aanmelding bij de BRP of de uitgifte van een BSN, bieden zij wel ondersteuning aan asielzoekers tijdens dit proces. Ze helpen bijvoorbeeld met de voorbereiding van documenten en geven begeleiding tijdens het inschrijfproces bij de gemeente.
Uitzonderingen voor eerdere verkrijging van een BSN
Normaal gesproken krijgen asielzoekers een BSN nadat zij een verblijfsvergunning hebben ontvangen en zijn ingeschreven in de BRP. Er zijn echter enkele uitzonderingen waarbij een asielzoeker eerder in aanmerking kan komen voor een BSN:
- Specifieke Procedures of Programma’s: In sommige gevallen kunnen asielzoekers die deelnemen aan specifieke integratieprogramma’s of overheidsinitiatieven een BSN krijgen voordat zij een verblijfsvergunning hebben ontvangen.
- Medische Noodzaak: Bij dringende medische noodzaak kan het zijn dat een asielzoeker eerder een BSN ontvangt om toegang te krijgen tot noodzakelijke medische zorg.
- Onderwijs en Werkgelegenheid: Voor toegang tot bepaalde onderwijsprogramma’s of werkgelegenheid kan een potentiële werkgever of onderwijsinstelling verzoeken om een BSN. Dit gebeurt echter zelden en vereist een specifieke goedkeuring.
- Pilotprojecten: Er zijn pilotprojecten en gemeentelijke initiatieven waarbij asielzoekers in bepaalde gemeenten eerder toegang krijgen tot een BSN als onderdeel van een vroege integratie- en participatiestrategie.
Belang van het V-nummer
- Alternatief voor BSN: Het V-nummer (vreemdelingennummer) wordt gebruikt als identificatie voor asielzoekers tijdens hun asielprocedure. Dit nummer wordt gebruikt door overheidsinstanties en kan ook door werkgevers gebruikt worden bij de aanvraag van een tewerkstellingsvergunning (TWV).
Werken voor asielzoekers zonder verblijfsstatus
Asielzoekers die nog in de asielprocedure zitten, kunnen onder bepaalde voorwaarden toch werken. Hier is hoe dit geregeld is:
W-document
- Gebruik: Asielzoekers ontvangen een speciaal identiteitsdocument, het zogenaamde “W-document” (Verblijfsvergunning Asiel Zoekend), dat aantoont dat zij in afwachting zijn van een beslissing op hun asielaanvraag. Dit document is vaak een voorwaarde voor toegang tot bepaalde voorzieningen en kan ook worden gebruikt om tijdelijke arbeid te verkrijgen.
Werkvergunning (TWV)
- Aanvraag: Asielzoekers mogen onder bepaalde voorwaarden werken. Na zes maanden in de asielprocedure te hebben gezeten, kunnen zij een aanvraag indienen voor een tewerkstellingsvergunning (TWV) via hun potentiële werkgever.
- Voorwaarden: De TWV wordt verleend onder de voorwaarde dat de asielzoeker ten minste 6 maanden in de asielprocedure zit zonder beslissing.
Belang van een BSN
- Gebruik van V-nummer: Voor veel zaken, waaronder arbeid, is een BSN vereist. Ondanks dat asielzoekers zonder verblijfsstatus geen standaard BSN krijgen, kan er een speciaal registratienummer (V-nummer) worden gebruikt. Dit nummer kan door overheidsinstanties en werkgevers worden gebruikt in plaats van een BSN voor administratieve doeleinden, inclusief de aanvraag van een TWV.
- Inschrijving bij de IND en COA: Bij registratie bij de IND en tijdens het verblijf in COA-opvanglocaties, wordt het V-nummer aangemaakt. Dit nummer is cruciaal voor hun identificatie binnen verschillende systemen.
Samenvatting van de nieuwe regelgeving
- V-nummer: Gebruikt als identificatie voor asielzoekers in plaats van een BSN.
- W-document: Dient als identiteitsbewijs tijdens de asielprocedure.
- TWV-aanvraag: Vereist voor werkgevers om asielzoekers in dienst te nemen.
- Geen beperking van 24 weken per jaar: Asielzoekers mogen werken zonder deze tijdslimiet, maar moeten nog steeds ten minste 6 maanden in de procedure zitten.
Overige organisaties
Raad voor de Kinderbescherming
- Verantwoordelijkheden: Deze raad is soms betrokken bij de bescherming van minderjarige asielzoekers, vooral als er zorgen zijn over hun welzijn of veiligheid.
Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V)
- Verantwoordelijkheden: De DT&V is verantwoordelijk voor de terugkeer van asielzoekers die geen verblijfsvergunning krijgen. Ze coördineren vrijwillige terugkeer en gedwongen uitzetting.
Veiligheidsregio’s en GGD
- Verantwoordelijkheden: Deze regionale gezondheidsdiensten zijn betrokken bij het waarborgen van de volksgezondheid in opvangcentra, inclusief medische screening en zorg voor asielzoekers.