Een vluchteling in dienst nemen (2)

Geplaatst op 2 september 2024 door Nicole in de categorie Regels en wetten, Vluchtelingen, Werk, Werken in Nederland, Werkgevers

Arbeidsmigrant zonder BSN

Mag een werkgever een arbeidsmigrant zonder BSN laten werken?

Velen zijn er niet van op de hoogte dat de IND niet gaat over het afgeven van een BSN en dat er in Nederland niet gewerkt mag worden zonder BSN. In deze blog lichten wij toe op welke wijze een arbeidsmigrant zonder BSN in Nederland kan werken.

Daarnaast gaan wij in op de vereisten voor de tewerkstelling van dergelijke arbeidsmigranten en maken inzichtelijk dat in beginsel niet vereist is dat de arbeidsmigrant over een BSN beschikt.

Vereisten tewerkstelling asielzoekers

Het is een werkgever verboden een vreemdeling in Nederland arbeid te laten verrichten zonder tewerkstellingsvergunning (TWV) of zonder dat een vreemdeling in het bezit is van een gecombineerde vergunning voor werkzaamheden bij die werkgever (artikel 2 lid 1 Wet arbeid vreemdelingen (‘Wav’). Een vreemdeling die een verblijfsvergunning asiel heeft aangevraagd, kan in aanmerking komen voor een TWV indien aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:

De asielaanvraag is ten minste zes maanden in behandeling.
Aan de vreemdeling wordt met toepassing van de Regeling verstrekkingen asielzoekers en andere categorieën vreemdelingen 2005 (RvA 2005) opvang geboden.
De vreemdeling verblijft op grond van artikel 8 sub f of h Vreemdelingenwet 2000 rechtmatig in Nederland.

Dat de vreemdeling voldoet aan deze voorwaarden moet blijken uit een verklaring van de Minister van Justitie (paragraaf 8.2 Regeling uitvoering Wet arbeid vreemdelingen 2022 (‘RuWav 2022’)). Deze verklaring kan door het UWV, de instantie waar de TWV-aanvraag moet worden ingediend, worden opgevraagd bij het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Voorts is vereist dat de vreemdeling de werkzaamheden tegen marktconforme voorwaarden zal verrichten (artikel 6.2 lid 1 sub b Besluit uitvoering Wet arbeid vreemdelingen 2022 (‘BuWav 2022’).

24-weken-eis is vervallen

Ook wordt in het BuWav 2022 de voorwaarde gesteld dat de werkzaamheden binnen een tijdsbestek van 52 weken vanaf de aanvang van de werkzaamheden een arbeidsperiode van in totaal 24 weken niet mag overschrijden. Op 21 november 2021 heeft de Landsadvocaat een advies uitgebracht over voornoemd vereiste en geconcludeerd dat dit voorschrift op gespannen voet staat met artikel 15 van de Omvangrichtlijn. Op 18 april 2023 heeft ook een eerste rechter een streep gezet door die voorwaarde.

Welke vereisten gelden niet?

Indien aan voornoemde voorwaarden is voldaan, zal het UWV de aanvraag inwilligen. Voor de TWV wordt dan afgeweken van de volgende (verplichte) weigeringsgronden: a) prioriteit genietend aanbod, b) vacaturemelding, c) wervingsinspanningen, f) minimumloon, en h) limitering aantal vergunningen (artikel 8 lid 2 Wav). Daarmee kan dit voor veel werkgevers die te maken hebben met arbeidstekorten mogelijk een interessante optie zijn om te verkennen.

Anders dan veelal wordt gedacht en geschreven, is voor een asielzoeker die aan voornoemde voorwaarden voldoet niet vereist dat de vreemdeling over een BSN beschikt. Paragraaf 7.1 van Bijlage I van de RuWav 2022 schrijft uitsluitend voor dat de TWV het BSN vermeld, indien het BSN bekend is. Ook hieruit kan afgeleid worden dat er geen verplichting is om te beschikken over een BSN.

Voor Oekraïners die zich op de Nederlandse arbeidsmarkt willen begeven, ligt het genuanceerder. Zij dienen namelijk een zogenaamd O-document aan te vragen. In de aanvraagprocedure dienen zijn wel hun BSN op te geven. Afgevraagd kan worden of een dergelijk vereiste niet op gespannen voet staat met de tijdelijke bescherming die geldt voor vluchtelingen uit Oekraïne met daarin opgenomen het recht om zich vrij op de arbeidsmarkt te begeven.

Andere obstakels?

Verplicht is wel dat de werkgever het (minimum)loon maandelijks giraal betaalt op een bankrekening op naam van de vreemdeling (artikel 7a Wet minimumloon minimumvakantiebijslag jo. artikel 11a Wav). Indien de vreemdeling geen bankrekening (meer) heeft, kan dat een belemmering zijn, omdat Nederlandse banken in de regel om een BSN vragen voor het openen van een bankrekening.

Het is echter te kort door de bocht om te stellen dat een vreemdeling zonder BSN niet zou mogen werken in Nederland. In de volgende blogs gaan wij in op de vraag hoe het fiscaalrechtelijk dient te worden ingeregeld om een medewerker zonder BSN in dienst te nemen.

Als u vragen heeft over het aannemen van werknemers zonder BSN en/of over het aannemen van werknemers afkomstig van buiten de EU/EER, neem dan gerust contact met ons op.

Dirkzwager

Fiscale hoofdregel: geen BSN, dan toepassen anoniementarief

Uiterlijk op de eerste werkdag moet de werknemer bepaalde gegevens aan de werkgever verstrekken, zoals het BSN. Heeft de werknemer nog geen BSN op de eerste werkdag, dan moet de werkgever volgens de hoofdregel het personeelsnummer van de werknemer in een aparte rubriek in de aangifte loonheffingen vermelden en het anoniementarief toepassen. Een werkgever die het anoniementarief toepast, houdt 52% loonbelasting/premie volksverzekeringen in. Er mag geen rekening gehouden worden met de loonheffingskorting, het maximumpremieloon voor de premie werknemersverzekeringen en het maximumbijdrageloon voor de werkgeversheffing (of de bijdrage) voor de Zorgverzekeringswet.

Uitzondering op de fiscale hoofdregel: voorkomen van het anoniementarief

Dat er al geruime tijd sprake is van enorme achterstanden bij het uitgeven van een BSN aan asielzoekers die in aanmerking kunnen komen voor een tewerkstellingsvergunning is (ook) bij de Belastingdienst niet onopgemerkt gebleven. In de meest recente versie van het Handboek Loonheffingen 2023, gepubliceerd op 6 maart 2023, wordt het nieuwe beleid van de Belastingdienst ten aanzien van de toepassing van het anoniementarief beschreven. Het Handboek 2023 omschrijft het (nieuwe) beleid van de Belastingdienst als volgt:

“Er geldt een soepel standpunt op deze hoofdregel. U mag toepassing van het anoniementarief achterwege laten als u (als wij u daarom vragen) kunt aantonen dat het ontbreken van het BSN buiten de invloedsfeer van u of uw werknemer ligt (zoals een vertraagde behandeling door de gemeente).”

Deze passage is stelliger dan de eerdere berichtgeving uit 2022 waarin werd beschreven dat er een soepel standpunt ingenomen kan worden. Ook lijkt het niet meer noodzakelijk voor werkgevers om een ontheffingsverzoek in te dienen bij de Belastingdienst, voordat toepassing van het anoniementarief achterwege mag worden gelaten. Het indienen van een verzoek lijkt alleen te worden aangeraden op het moment dat de werkgever twijfelt, of graag ‘op safe’ wil spelen. Een twijfelsituatie kan zich bijvoorbeeld voordoen wanneer het BSN in eerste instantie te laat is aangevraagd en het daardoor niet duidelijk is of het ontbreken van het BSN wel volledig buiten de invloedsfeer van werkgever en werknemer ligt.

Conclusie

In onze eerste blog werkten wij uit dat het ontbreken van een BSN niet aan tewerkstelling van een arbeidsmigrant in de weg hoeft te staan. In deze blog hebben wij toegelicht dat alsdan in principe het anoniementarief dient te worden toegepast, maar indien het ontbreken van het BSN buiten de invloedsfeer van u en de werknemer ligt de toepassing van het anoniementarief zelfs achterwege kan blijven. Dat vereenvoudigt het aannemen van arbeidsmigranten zonder BSN.