Oefenen voor een IND-gehoor

Geschreven door: Nicole in de categorie Werken in Nederland

Eenvoudig oefenmateriaal voor nieuwkomers

Inleiding – Waarvoor is dit document bedoeld?

Als je in Nederland asiel hebt aangevraagd, kan de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) je uitnodigen voor een gehoor. Tijdens dit gesprek stelt een medewerker vragen over jou, je leven in je land van herkomst en de redenen waarom je bent gevlucht.

Dit document helpt je om alvast te oefenen met mogelijke vragen.

Belangrijk om te weten

Iedereen heeft een eigen verhaal. Iedere situatie is anders.
De vragen in dit document zijn voorbeelden. De IND kan ook andere vragen stellen.
De voorbeeldantwoorden zijn fictief of afkomstig uit het oorspronkelijke oefenmateriaal. Gebruik ze niet als jouw eigen verhaal.
Vertel eerlijk wat je zelf hebt meegemaakt.
Weet je iets niet meer? Dan mag je dat zeggen.
Begrijp je een vraag niet? Vraag dan of de medewerker de vraag anders kan uitleggen.
Je hoeft geen moeilijke woorden te gebruiken.

Het doel is niet om perfecte antwoorden te leren. Het doel is om te oefenen met het vertellen van je eigen verhaal.

Let op: Dit is oefenmateriaal. Het is geen officieel document van de IND en geen juridisch advies. Niet iedere vraag komt in ieder gehoor aan bod. De vragen hangen af van jouw persoonlijke situatie en het doel van het gehoor.

Aanvullende waarschuwing over de voorbeelden over Syrië

De voorbeelden over de politieke situatie in Syrië en de mogelijke risico’s voor voormalige politiefunctionarissen zijn bedoeld om mee te oefenen. Ze zijn geen actuele landeninformatie en geen juridische beoordeling.

Als dit document wordt gebruikt om mensen daadwerkelijk te begeleiden bij hun asielprocedure, moeten deze voorbeelden worden gecontroleerd door een juridisch deskundige die op de hoogte is van de actuele situatie en het asielrecht.

De voorbeelden zijn niet automatisch van toepassing op iedereen uit Syrië of op iedereen die bij de politie heeft gewerkt.

Neem geen gebeurtenissen, verklaringen of angsten over die niet bij jouw situatie passen. Vertel eerlijk wat je zelf hebt meegemaakt, wat je van anderen hebt gehoord en waar je bang voor bent. Als je iets niet weet of je iets niet goed kunt herinneren, mag je dat zeggen.

Wat betekent asiel?

Asiel betekent dat je bescherming vraagt aan een ander land, omdat je in je eigen land gevaar loopt of omdat je daar niet veilig kunt leven.

In Nederland beoordeelt de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) of je volgens de wet recht hebt op bescherming. Daarbij kijkt de IND onder andere naar jouw persoonlijke verhaal, jouw omstandigheden en de situatie in je land van herkomst.

Welke redenen kunnen recht geven op bescherming?

Er zijn verschillende redenen waarom iemand bescherming kan krijgen. Hieronder staan enkele voorbeelden.

1. Je loopt gevaar vanwege wie je bent of wat je gelooft

Je kunt bijvoorbeeld gevaar lopen vanwege:

Je godsdienst of geloof.
Je etnische afkomst of nationaliteit.
Je politieke overtuiging.
Het behoren tot een bepaalde sociale groep. In bepaalde omstandigheden kan dit bijvoorbeeld gelden voor LHBTI-personen.

2. Je loopt ernstig gevaar door oorlog of gewapend geweld

Bijvoorbeeld als er in jouw land een gewapend conflict is en je daardoor een ernstig risico loopt. Of dit recht geeft op bescherming, hangt af van jouw omstandigheden en de geldende regels.

3. Je loopt risico op ernstige schade

Je kunt bijvoorbeeld het risico lopen op de doodstraf, marteling of een andere onmenselijke of vernederende behandeling als je terugkeert naar je land.

Welke soorten bescherming zijn er?

De wet maakt onder andere onderscheid tussen vluchtelingschap en subsidiaire bescherming. Bij vluchtelingschap gaat het bijvoorbeeld om vervolging vanwege godsdienst, nationaliteit of politieke overtuiging. Subsidiaire bescherming kan in bepaalde omstandigheden mogelijk zijn als iemand geen vluchteling is, maar bij terugkeer wel een reëel risico loopt op ernstige schade.

Welke vorm van bescherming mogelijk is, hangt af van jouw persoonlijke situatie en de wettelijke voorwaarden.

Belangrijk: Niet iedereen die gevaar ervaart, krijgt automatisch een asielvergunning. Alleen het meemaken van oorlog, discriminatie of onveiligheid betekent niet automatisch dat iemand recht heeft op bescherming. De IND beoordeelt iedere aanvraag aan de hand van de geldende regels en de persoonlijke omstandigheden.

Waar kun je meer informatie vinden?

Voor actuele informatie kun je terecht bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND):

Asiel aanvragen in Nederland – IND

Regels en procedures kunnen veranderen. Controleer daarom altijd de actuele informatie. Als je vragen hebt over jouw eigen situatie, bespreek die dan met je advocaat of een juridisch begeleider.

Wat is gezinshereniging?

Gezinshereniging betekent dat bepaalde gezinsleden naar Nederland kunnen komen om samen te leven met een familielid dat hier verblijft. Als iemand een asielvergunning heeft gekregen, kunnen er onder voorwaarden mogelijkheden zijn voor gezinshereniging.

Gezinshereniging is een andere procedure dan een zelfstandige asielaanvraag.

Krijgt iedereen die asiel aanvraagt een verblijfsvergunning?

Nee. Een asielaanvraag betekent niet automatisch dat iemand in Nederland mag blijven.

De IND onderzoekt onder andere:

Het persoonlijke verhaal van de aanvrager.
De omstandigheden waarin de aanvrager heeft geleefd.
De situatie in het land van herkomst.
Het risico dat de aanvrager loopt bij terugkeer.
Welke regels van toepassing zijn op de aanvraag.
Of Nederland verantwoordelijk is voor de behandeling van de aanvraag, of dat een ander Europees land verantwoordelijk is.

Als iemand volgens de geldende regels recht heeft op bescherming, kan diegene een asielvergunning krijgen. Als de IND de aanvraag afwijst, kan er onder bepaalde voorwaarden beroep worden ingesteld bij de rechter.

Onthoud: Je hoeft niet zelf te bepalen welke juridische regels op jouw situatie van toepassing zijn. Het is belangrijk dat je jouw eigen verhaal zo eerlijk en duidelijk mogelijk vertelt. Als je vragen hebt over jouw rechten of procedure, bespreek die dan met je advocaat of een juridisch begeleider.

Waar kun je meer informatie vinden?

Voor actuele informatie kun je terecht bij:

De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND): https://ind.nl/
VluchtelingenWerk Nederland: https://www.vluchtelingenwerk.nl/

Regels en procedures kunnen veranderen. Controleer daarom altijd de actuele informatie.

Deel 1 – De vragen, voorbeeldantwoorden en reacties

In dit deel oefen je met vragen die tijdens een IND-gehoor gesteld kunnen worden. Bij iedere vraag vind je een voorbeeldantwoord, reacties van ChatGPT en mogelijke vervolgvragen.

Belangrijk: de voorbeeldantwoorden zijn bedoeld om mee te oefenen. Gebruik alleen informatie die bij jouw eigen situatie past. Vertel eerlijk wat je zelf hebt meegemaakt, wat je van anderen hebt gehoord en wat je niet zeker weet.

Vraag 1 – Nationaliteit en plaats van herkomst

IND-medewerker

Goedemorgen. Kunt u mij vertellen wat uw nationaliteit is, uit welk land u komt en in welke plaats u woonde voordat u naar Nederland kwam?

Voorbeeldantwoord

Mijn nationaliteit is Syrisch. Ik kom uit Syrië, uit de plaats Idlib.

Tip van ChatGPT

Je hoeft je antwoord niet ingewikkelder te maken dan nodig is. Als de IND meer informatie nodig heeft, zal de medewerker doorvragen.

Om te onthouden

Beantwoord de vraag zo duidelijk mogelijk. Geef de informatie waarnaar wordt gevraagd. Je hoeft niet meteen je hele levensverhaal te vertellen.

Vraag 2 – Waarom heb je je land verlaten?

IND-medewerker

Kunt u mij vertellen waarom u Syrië hebt verlaten en waarom u naar Nederland bent gekomen?

Probeer in uw eigen woorden te vertellen waarom u bent vertrokken, wat u zelf hebt meegemaakt en waarvoor u bang was.

Voorbeeldantwoord uit het oorspronkelijke oefenmateriaal

Ik ben uit Syrië vertrokken vanwege het bewind onder Assad. Ik liep gevaar vanwege mijn werk bij de politie. Ik denk dat Syrië voor mij nog steeds gevaarlijk is onder het bewind van de huidige president, vanwege zijn verleden met IS.

Reactie van ChatGPT

Je noemt twee belangrijke punten in je verhaal:

Je werk bij de politie onder het bewind van Assad en het gevaar dat je daardoor naar eigen zeggen liep.
Je angst om terug te keren naar Syrië, omdat je denkt dat je daar onder het huidige bewind nog steeds gevaar loopt.

Voor het IND-gehoor is het belangrijk om uit te leggen wat je persoonlijk hebt meegemaakt en waarop je angst is gebaseerd. De IND kan onderscheid maken tussen wat je zelf hebt meegemaakt, wat anderen je hebben verteld en wat je over de situatie in Syrië hebt gehoord of gelezen.

Een belangrijk aandachtspunt: je noemt het verleden van de huidige president met IS. De IND kan vragen wat je daar precies mee bedoelt en waarop je die informatie baseert. Probeer daarom concreet te vertellen wat je weet, zonder iets in te vullen waarover je niet zeker bent.

Je hoeft je verhaal niet mooier of overtuigender te maken dan het werkelijk is. Het gaat om jouw eigen ervaringen en herinneringen.

Mogelijke vervolgvragen

Wat is er precies gebeurd waardoor je je onveilig voelde?
Wat was je functie bij de politie?
Heb je zelf bedreigingen ontvangen?
Waarop baseer je je angst om terug te keren?
Welke informatie komt uit je eigen ervaringen en welke informatie heb je van anderen gehoord?

Tip

Als je een uitspraak doet over de politieke situatie of over een persoon, kan de IND vragen wat je daarmee bedoelt en waarop je die informatie baseert. Als je iets niet zeker weet, zeg dat dan. Je hoeft niet te raden of iets als feit te presenteren wanneer je daar niet zeker van bent.

Vraag 3 – Je werk bij de politie

IND-medewerker

U vertelt dat u gevaar liep vanwege uw werk bij de politie onder het bewind van Assad. Kunt u uitleggen welk werk u precies deed bij de politie en waarom u daardoor gevaar liep?

Denk aan uw functie, de taken die u uitvoerde en eventuele gebeurtenissen waardoor u zich bedreigd voelde. Vertel alleen wat daadwerkelijk op uw situatie van toepassing is.

Voorbeeldantwoord uit het oorspronkelijke oefenmateriaal

Ik had een administratieve functie, maar ik en mijn collega’s werden bedreigd door gewapende groepen. We werden doelwit van gewapende oppositiegroepen, milities of extremistische organisaties.

Alternatief: fictief voorbeeld

Iemand werkte als politieagent onder het regime van Assad. Hij voerde zijn dagelijkse politietaken uit, maar werd na de machtswisseling door nieuwe machthebbers of gewapende groepen gezien als een aanhanger van het oude regime. Omdat hij bang was voor arrestatie, wraak of mishandeling, besloot hij met zijn gezin Syrië te ontvluchten.

Dit is een fictief voorbeeld. Het mag alleen als voorbeeld worden gebruikt en niet als beschrijving van iemands persoonlijke ervaringen als die gebeurtenissen niet echt hebben plaatsgevonden.

Aanvullende tip uit het oorspronkelijke materiaal

Om een reden goed te kunnen begrijpen, is vooral één vraag belangrijk: in welke periode werkte deze persoon bij de politie en wanneer is hij gevlucht? Dat maakt veel verschil voor het begrijpen van de mogelijke aanleiding om te vluchten.

Reactie van ChatGPT

Je legt uit dat je een administratieve functie bij de politie had en dat jij en je collega’s bedreigd werden door gewapende groepen.

Voor een IND-gehoor is dit een belangrijk punt. De medewerker zal waarschijnlijk willen begrijpen wie jou bedreigde, waarom jij persoonlijk gevaar liep en wat er precies is gebeurd.

Mogelijke vervolgvragen

Welke werkzaamheden voerde je precies uit?
Op welke afdeling werkte je?
In welke periode werkte je bij de politie?
Wie bedreigde jou of je collega’s?
Waarom denk je dat je door je werk gevaar liep?
Heb je zelf iets meegemaakt waardoor je besloot te vertrekken?

Tip

Probeer onderscheid te maken tussen je functie, wat er daadwerkelijk gebeurde en je eigen uitleg van het gevaar. Als je niet weet waarom iemand je bedreigde, hoef je daar niet naar te raden.

Vraag 4 – De bedreigingen

IND-medewerker

U zegt dat u en uw collega’s werden bedreigd door gewapende groepen. Kunt u mij vertellen wat er precies is gebeurd?

Hoe werden u en uw collega’s bedreigd?
Heeft iemand u persoonlijk bedreigd?
Waar en wanneer gebeurde dit?
Waarom denkt u dat deze groepen u als doelwit zagen?

Vertel het in uw eigen woorden en beschrijf wat u zelf hebt meegemaakt. U hoeft niet alle vragen tegelijk te beantwoorden.

Mogelijk antwoord uit het oorspronkelijke oefenmateriaal

Ze kwamen dreigend binnen, met vuurwapens, en stelden allerlei intimiderende vragen. Eerlijk gezegd heb ik het grotendeels verdrongen. Ik heb moeite om herinneringen naar boven te halen en het levert veel stress op. Ik denk dat ze ons als doelwit zagen omdat we een politie-uniform droegen, maar eerlijk gezegd heb ik niet naar hun reden gevraagd.

Reactie van ChatGPT

Het klinkt alsof die gebeurtenis veel spanning bij je oproept. Je hoeft jezelf niet te dwingen om alle herinneringen in één keer naar boven te halen.

Voor een IND-gehoor is het belangrijk dat je eerlijk kunt vertellen wat je je herinnert, maar ook wat je je niet meer goed kunt herinneren. Stress en moeite met herinneringen ophalen kun je benoemen. Als deze klachten je belemmeren tijdens het gehoor, bespreek dit dan vooraf met je advocaat, zodat die kan bekijken welke ondersteuning mogelijk is.

Feedback op je antwoord

Je hebt drie belangrijke punten genoemd:

Wat er gebeurde: gewapende mannen kwamen dreigend binnen, droegen vuurwapens en stelden intimiderende vragen.
Waarom je denkt dat je doelwit was: je vermoedt dat het verband hield met je politie-uniform.
Wat je moeilijk vindt: je ervaart stress en hebt moeite om je gebeurtenissen te herinneren.

De IND kan hierover verder doorvragen. Je hoeft niet te raden naar de motieven van de gewapende mannen. Het is goed om onderscheid te maken tussen wat je zelf hebt waargenomen en wat je vermoedt.

Mogelijke vervolgvragen

Wat herinner je je nog van het moment waarop de mannen binnenkwamen?
Waar was je op dat moment?
Wat deden de mannen precies?
Wat voor vragen stelden zij?
Wat gebeurde er nadat zij binnenkwamen?
Wat weet je zeker en wat herinner je je niet meer?
Waarom denk je dat je uniform een rol speelde?

Tip

Als je moeite hebt om je herinneringen op te halen, probeer dan niet te gokken of ontbrekende details zelf in te vullen. Je kunt uitleggen wat je nog weet en wat je niet meer goed kunt herinneren. Bespreek eventuele problemen die je tijdens het gehoor verwacht vooraf met je advocaat.

Vraag 5 – Wat gebeurde er daarna?

IND-medewerker

Kunt u mij vertellen wat er na dit incident gebeurde?

Bijvoorbeeld:

Hebben de gewapende mannen u persoonlijk aangesproken of bedreigd?
Kon u daarna uw werk blijven doen?
Is er na dit incident nog iets gebeurd waardoor u zich onveilig voelde?
Wanneer besloot u dat u Syrië moest verlaten?

Vertel alleen wat u daadwerkelijk hebt meegemaakt. Als u bepaalde details niet meer weet, mag u dat gewoon zeggen.

Mogelijk antwoord uit het oorspronkelijke oefenmateriaal

Ik weet eerlijk gezegd niet zeker of ik persoonlijk werd bedreigd of als groep, maar ik voelde mij wel degelijk bedreigd. Ik kon door de stress het werk niet meer doen en ben ziek naar huis gegaan. Ik besloot om niet meer terug te keren. Ik heb met mijn gezin Syrië verlaten, omdat ik deserteerde op het moment dat ik niet meer terugkeerde naar mijn werk.

Reactie van ChatGPT

Je beschrijft dat je je bedreigd voelde, dat de stress je verhinderde om verder te werken en dat je daarna met je gezin Syrië hebt verlaten. Je geeft ook aan dat je niet meer naar je werk bent teruggekeerd en dat je dit als desertie beschrijft.

Het is belangrijk dat we goed begrijpen wat je bedoelt met desertie, omdat de IND daar mogelijk uitgebreid naar zal vragen.

Feedback op je antwoord

Er zijn drie punten die de IND waarschijnlijk verder wil onderzoeken:

De bedreiging: je weet niet zeker of de bedreigingen persoonlijk tegen jou waren gericht of tegen de groep. Je kunt dat eerlijk zo uitleggen.
Het stoppen met werken: je vertelt dat de stress zo ernstig was dat je naar huis ging en niet terugkeerde. De IND kan vragen wat er op die dag precies gebeurde.
De desertie: je noemt dit desertie. De IND kan willen weten of je bij de politie werkte als gewone politiefunctionaris, of je ook militair was en welke gevolgen het niet terugkeren naar je werk volgens jou had.

Probeer het woord desertie alleen te gebruiken als dat overeenkomt met wat er werkelijk gebeurde en met jouw situatie. Je hoeft niet zelf de juridische beoordeling te maken.

Mogelijke vervolgvragen

Wat gebeurde er op de dag dat je naar huis ging?
Waarom kon je je werk niet meer voortzetten?
Heb je je leidinggevende verteld waarom je niet terugkwam?
Heb je daarna nog contact gehad met je werkgever?
Waarom beschrijf je het niet terugkeren als desertie?
Had je militaire verplichtingen of werkte je als politiefunctionaris?
Wanneer vertrok je uiteindelijk uit Syrië?

Tip

Beschrijf de gebeurtenissen in de volgorde waarin ze plaatsvonden. Als je niet zeker weet of een juridische term op jouw situatie van toepassing is, beschrijf dan eerst wat je feitelijk hebt gedaan. Je advocaat kan met je bespreken welke juridische betekenis dat mogelijk heeft.

Vraag 6 – Waarom ben je niet teruggekeerd naar je werk?

IND-medewerker

U zegt dat u niet meer naar uw werk bent teruggekeerd en dat u dit als desertie beschouwt. Kunt u uitleggen wat uw functie precies was en wat er volgens u zou gebeuren als u niet meer kwam opdagen?

Denk aan uw arbeidsrelatie, eventuele militaire verplichtingen, mogelijke gevolgen voor u of uw gezin en de reden waarom u bang was. Vertel alleen wat op uw situatie van toepassing is.

Mogelijk antwoord uit het oorspronkelijke oefenmateriaal

Ik had een collega die was gevlucht en de politieleiding gaf aan dat die persoon werk weigerde en hiervoor zou worden vervolgd. Mogelijk was het bluf, maar ik geloofde hem.

Reactie van ChatGPT

Dit is een belangrijk onderdeel van je verhaal. Je vertelt dat een collega was gevlucht en dat de politieleiding had gezegd dat hij vervolgd zou worden wegens werkweigering. Daardoor was je bang dat jou hetzelfde zou kunnen overkomen.

Het is goed dat je aangeeft dat je niet zeker weet of de politieleiding dit daadwerkelijk zou uitvoeren. Maak duidelijk onderscheid tussen wat je zelf hebt gehoord, wat je daaruit afleidde en waar je bang voor was. Dat helpt om je verklaring begrijpelijk te maken.

Feedback op je antwoord

De IND kan hierop doorvragen:

Wie heeft precies gezegd dat je collega vervolgd zou worden?
Heb je dit zelf gehoord of heeft iemand anders het je verteld?
Weet je wat er met je collega is gebeurd?
Waarom dacht je dat dezelfde gevolgen voor jou zouden gelden?
Was je bang voor vervolging vanwege werkweigering, vanwege je politiewerk of vanwege beide?

Je hoeft niet te bewijzen dat je leidinggevende blufte of de waarheid sprak als je dat niet weet. Leg uit waarop jouw eigen inschatting was gebaseerd.

Tip

Vertel wat je daadwerkelijk hebt gehoord of meegemaakt. Als je niet weet of de dreiging werkelijk zou worden uitgevoerd, zeg dat dan. Leg vervolgens uit waarom je de uitspraak destijds serieus nam en welke invloed dat had op je beslissing.

Vraag 7 – Je angst om terug te keren naar Syrië

IND-medewerker

U hebt Syrië verlaten onder het bewind van Assad. U hebt ook verteld dat u bang bent om terug te keren onder het huidige bewind. Kunt u uitleggen waarom u denkt dat u ook nu nog gevaar loopt?

Vertel vooral over uw persoonlijke situatie. Denkt u bijvoorbeeld dat u vanwege uw vroegere werk bij de politie, het niet terugkeren naar uw werk of een andere reden gevaar loopt? Wat maakt dat u die angst hebt?

Mogelijk antwoord uit het oorspronkelijke oefenmateriaal

Ik ben bang om terug te keren naar Syrië vanwege mijn vroegere werk bij de politie. Door mijn werk werd ik gezien als iemand die verbonden was aan de toenmalige overheid. Ik ben bang dat mensen mij daarom als een aanhanger van het voormalige regime zullen beschouwen.

Ik weet niet wat er met mij zal gebeuren als ik terugkeer. Ik ben bang dat ik ondervraagd, gearresteerd of mishandeld kan worden vanwege mijn vroegere functie. Ook ben ik bang dat mensen mij verantwoordelijk zullen houden voor dingen die de politie destijds heeft gedaan, ook als ik daar zelf niet bij betrokken was.

Ik ben destijds gevlucht omdat ik mij niet langer veilig voelde. Ik denk dat mijn vroegere werk nog steeds gevolgen kan hebben voor mijn veiligheid. Daarom durf ik niet terug te keren.

Reactie van ChatGPT: hoe kun je dit antwoord tijdens de oefening verbeteren?

Dit antwoord is een begin, maar een IND-medewerker kan vervolgens doorvragen:

Wat deed u precies bij de politie? Was u bijvoorbeeld agent op straat, rechercheur of werkzaam op een politiebureau?
Is er iets concreets gebeurd? Bent u persoonlijk bedreigd, benaderd of onder druk gezet?
Wie zou u iets kunnen aandoen? Waarom zouden die personen weten wie u bent of wat uw functie was?
Waarom bent u op dat moment gevlucht? Was er een specifieke gebeurtenis of werd de situatie geleidelijk gevaarlijker?
Waarom bent u nu nog bang? Wat denkt u dat er bij terugkeer zou kunnen gebeuren en waarop baseert u die verwachting?

Het belangrijkste verschil is dat een algemene angst — ‘ik werkte bij de politie, dus ik ben bang’ — minder inzicht geeft dan een uitleg over de persoonlijke omstandigheden en de concrete aanleiding voor die angst.

Voor deze oefening geldt: laat de geïnterviewde zelf vertellen wat hij heeft meegemaakt. Als hij niet persoonlijk bedreigd is, hoeft hij dat niet te verzinnen. Ook het ontbreken van een directe bedreiging kan worden besproken. Dan is het belangrijk om te onderzoeken waarop zijn angst bij terugkeer is gebaseerd.

Je kunt de oefening ook realistischer maken door een fictieve casus te gebruiken waarin de persoon nooit rechtstreeks bedreigd is geweest, maar toch vreest voor zijn veiligheid vanwege zijn vroegere politiewerk. Dat levert vaak interessante vervolgvragen op tijdens een oefeninterview.

Aanvullende reactie van ChatGPT

Je hebt je angst duidelijk uitgelegd. Je maakt onderscheid tussen wat je vreest en wat je daadwerkelijk weet over wat er bij terugkeer zou gebeuren. Dat is belangrijk bij het vertellen van je eigen ervaringen.

In je antwoord noem je drie punten die de IND waarschijnlijk nader wil onderzoeken:

Je vroegere politiewerk: welke functie je had en hoe zichtbaar die functie was.
Je mogelijke associatie met het voormalige regime: waarom je denkt dat anderen jou als aanhanger zouden kunnen beschouwen.
Je angst voor terugkeer: waarop je verwachting van mogelijke ondervraging, arrestatie of mishandeling is gebaseerd.

De IND beoordeelt niet alleen de algemene situatie in Syrië, maar ook jouw persoonlijke omstandigheden. Ik kan niet voorspellen of je hiermee aan de voorwaarden voor asiel voldoet. Je advocaat kan je helpen om je persoonlijke verhaal en eventuele bewijsstukken zorgvuldig voor te bereiden.

Mogelijke vervolgvragen

Wat waren je dagelijkse werkzaamheden?
Was je functie bekend bij anderen?
Heb je documenten die je vroegere werk aantonen?
Heb je informatie over wat er met voormalige collega’s is gebeurd?
Heb je zelf concrete aanwijzingen dat je bij terugkeer gevaar loopt?
Welke onderdelen van je angst zijn gebaseerd op eigen ervaringen en welke op informatie van anderen?

Tip

Het is niet nodig om te beweren dat je persoonlijk bent bedreigd als dat niet is gebeurd. Probeer uit te leggen hoe je angst is ontstaan en waarop die is gebaseerd. Het is aan de bevoegde instanties om je verklaring en de relevante omstandigheden te beoordelen.

Vraag 8 – Je functie en je persoonlijke betrokkenheid

IND-medewerker

U vertelt dat u een administratieve functie bij de politie had. Kunt u uitleggen welke werkzaamheden u precies uitvoerde en in hoeverre u betrokken was bij het politiewerk van het voormalige regime?

De IND kan bijvoorbeeld willen weten:

Op welke afdeling u werkte.
Welke taken u dagelijks uitvoerde.
Of u een uniform droeg en een rang of specifieke bevoegdheden had.
Of u zelf betrokken was bij arrestaties, verhoren of andere politieactiviteiten.

Vertel wat op jouw situatie van toepassing is. Als je bepaalde taken niet uitvoerde, kun je dat uitleggen.

Mogelijke reactie van de asielzoeker

Dat heb ik toch al verteld?

Reactie van ChatGPT

Je hebt gelijk. Je hebt al verteld dat je een administratieve functie bij de politie had en dat jij en je collega’s werden geconfronteerd met gewapende mannen. Sorry dat ik je opnieuw naar informatie vroeg die je al hebt gegeven.

Tijdens een IND-gehoor kunnen vragen soms op elkaar lijken, maar je hoeft niet steeds je hele verhaal opnieuw te vertellen. Je kunt verwijzen naar wat je eerder hebt uitgelegd en vervolgens antwoord geven op het specifieke onderdeel waarnaar wordt gevraagd.

We gaan verder met een andere vraag.

Tip

Een vervolgvraag kan lijken op een eerdere vraag, maar toch gericht zijn op een ander detail. Je kunt kort verwijzen naar je eerdere antwoord en aanvullen wat de medewerker specifiek wil weten. Als je niet begrijpt waarom iets opnieuw wordt gevraagd, kun je om verduidelijking vragen.

Vraag 9 – Je vertrek met je gezin

IND-medewerker

U hebt verteld dat u Syrië samen met uw gezin hebt verlaten. Kunt u mij vertellen hoe u uiteindelijk hebt besloten om te vertrekken en wat de aanleiding was om juist op dat moment te vertrekken?

Vertel in uw eigen woorden wat er daadwerkelijk gebeurde en waarom u toen besloot te vertrekken.

Voorbeeldantwoord

In het oorspronkelijke materiaal is nog geen antwoord op deze vraag uitgewerkt. Daarom wordt hier geen voorbeeldantwoord ingevuld.

Mogelijke vervolgvragen om mee te oefenen

Wanneer besloot je dat je Syrië zou verlaten?
Was er een specifieke gebeurtenis die je tot dat besluit bracht?
Waarom vertrok je op dat moment en niet eerder?
Hoe kwam je tot de beslissing om met je gezin te vertrekken?
Welke gebeurtenissen gingen aan het vertrek vooraf?
Wat wist je op dat moment over de mogelijke gevolgen als je zou blijven?

Tip

Vertel de gebeurtenissen zo veel mogelijk in chronologische volgorde. Maak duidelijk onderscheid tussen de aanleiding om te vertrekken, de omstandigheden die je al langer onveilig maakten en de reden waarom je uiteindelijk op dat moment vertrok.

Deel 2 – Fictieve oefencasus: een voormalige politiefunctionaris uit Syrië

Doel van de casus

Deze casus is bedoeld om te oefenen met vervolgvragen wanneer iemand bang is om terug te keren, maar nooit persoonlijk is bedreigd.

De casus is fictief. De omstandigheden en antwoorden zijn niet automatisch van toepassing op andere Syriërs of voormalige politiefunctionarissen.

2.1 Achtergrondinformatie voor de interviewer

Een Syrische man van 38 jaar heeft meerdere jaren bij de politie gewerkt in een stad in Syrië. Hij hield zich voornamelijk bezig met reguliere politietaken, zoals het opnemen van aangiftes en het handhaven van de openbare orde. Hij is niet zelf betrokken geweest bij mishandeling van gevangenen.

Na de val van het regime van Bashar al-Assad in december 2024 werd hij bang voor de gevolgen van zijn vroegere functie. Hij had zelf geen directe bedreigingen ontvangen, maar hoorde dat voormalige overheidsmedewerkers in zijn omgeving werden ondervraagd en dat sommige mensen hen wantrouwden.

Hij verliet Syrië omdat hij bang was dat hij vanwege zijn vroegere werk problemen zou krijgen. Hij kan niet met zekerheid zeggen wat hem bij terugkeer zou overkomen.

2.2 Voorbeeld van een antwoord van de asielzoeker

Vraag van de IND

Vertel vooral over uw persoonlijke situatie. Denkt u dat u vanwege uw vroegere werk bij de politie, het niet terugkeren naar uw werk of een andere reden gevaar loopt? Wat maakt dat u die angst hebt?

Voorbeeldantwoord binnen deze fictieve casus

Ik ben bang om terug te keren naar Syrië omdat ik vroeger bij de politie heb gewerkt. Ik heb daar meerdere jaren gewerkt en daardoor ben ik bang dat mensen mij zullen zien als iemand die bij het voormalige regime hoorde.

Ik ben zelf nooit rechtstreeks bedreigd en niemand heeft mij persoonlijk verteld dat ze mij iets zouden aandoen. Toch ben ik bang geworden door de veranderingen in het land en doordat ik hoorde dat voormalige medewerkers van de overheid werden ondervraagd.

Ik weet niet of mij hetzelfde zou overkomen, maar ik ben bang dat mensen niet zullen kijken naar wat ik persoonlijk heb gedaan, maar alleen naar het feit dat ik bij de politie heb gewerkt. Ik weet niet of ik bij terugkeer mijn werkelijke situatie zou kunnen uitleggen of dat ik direct als tegenstander zou worden beschouwd.

Daarom ben ik bang om terug te gaan. Ik kan niet met zekerheid zeggen wat er zou gebeuren, maar ik ben bang voor mogelijke ondervraging, arrestatie of mishandeling vanwege mijn vroegere functie.

Dit is een mogelijk antwoord binnen deze fictieve casus, geen bewijs dat iedere voormalige politieagent in Syrië hetzelfde risico loopt.

2.3 Oefenen met vervolgvragen van de IND

De interviewer kan één vraag tegelijk stellen:

Waarom bent u bang als niemand u persoonlijk heeft bedreigd?
Wat waren uw taken bij de politie?
Waarom bent u niet eerder gevlucht?
Waarom denkt u dat u bij terugkeer gevaar loopt?
Hebt u zelf ooit mensen gearresteerd of bevelen uitgevoerd?
Waarom denkt u dat mensen weten dat u bij de politie werkte?

Laat de geïnterviewde zelf antwoorden. Stel zo nodig vervolgvragen om duidelijk te krijgen wat hij zelf heeft meegemaakt, wat hij van anderen heeft gehoord en waarop zijn angst is gebaseerd.

2.4 Wat maakt een antwoord duidelijk en volledig?

Bij deze oefening kun je letten op vier aspecten:

Persoonlijke ervaringen: wat heeft de persoon zelf gezien, meegemaakt of ondervonden?
Concrete omstandigheden: welke functie had hij, waar werkte hij en wanneer veranderde zijn situatie?
Onderbouwing van de angst: waarop baseert hij de verwachting dat hij bij terugkeer gevaar kan lopen?
Onzekerheden eerlijk benoemen: als hij niet weet wie hem mogelijk iets zou aandoen of wat er precies zal gebeuren, mag hij dat zeggen.

Een belangrijk onderscheid: iemand hoeft niet per se persoonlijk bedreigd te zijn geweest om bang te zijn voor terugkeer. Tegelijkertijd betekent vroegere politiedienst niet automatisch dat iemand gevaar loopt. De individuele omstandigheden en de actuele situatie zijn van belang.

2.5 Zelf oefenen

Je kunt nu zelf de rol van IND-medewerker aannemen. Stel de fictieve man één vraag tegelijk en beoordeel of zijn antwoord voldoende duidelijk is of dat je moet doorvragen.

Eerste oefenvraag

U zegt dat u bang bent vanwege uw vroegere werk bij de politie. U bent echter nooit persoonlijk bedreigd. Kunt u uitleggen wat er precies is gebeurd waardoor u toch bang bent geworden?

Je kunt zelf een antwoord formuleren. Daarna kun je samen bekijken welke vervolgvragen een interviewer redelijkerwijs zou kunnen stellen en welke informatie nog ontbreekt.

Het doel is niet om een zo overtuigend mogelijk verhaal te verzinnen, maar om te oefenen met het zorgvuldig onderzoeken van een persoonlijke asielverklaring.

Deel 3 – Handige zinnen tijdens een IND-gehoor

Het is niet nodig om ingewikkelde woorden te gebruiken. Deze zinnen kunnen helpen wanneer iemand iets niet weet, iets niet goed begrijpt of moeite heeft om zich iets te herinneren.

“Ik weet het niet zeker.”
“Ik kan me dat niet precies herinneren.”
“Ik weet niet waarom zij dat deden.”
“Dat heb ik zelf gezien.”
“Dat heb ik van iemand anders gehoord.”
“Dat is mijn vermoeden, maar ik weet het niet zeker.”
“Kunt u de vraag alstublieft anders formuleren?”
“Kunt u de vraag herhalen?”
“Ik heb even tijd nodig om na te denken.”
“Ik vind het moeilijk om hierover te praten.”
“Ik voel veel stress en heb moeite om me dit te herinneren.”

Als iemand de vraag niet begrijpt, mag diegene om uitleg vragen. Het is beter om aan te geven dat een vraag niet duidelijk is dan om zomaar een antwoord te geven.

Deel 4 – Belangrijke tips voor de oefenbegeleider

Stel één vraag tegelijk.
Geef de deelnemer voldoende tijd om te antwoorden.
Laat iemand in zijn eigen woorden vertellen.
Help niet door antwoorden voor te zeggen die de deelnemer vervolgens zou kunnen overnemen.
Maak onderscheid tussen persoonlijke ervaringen, informatie van anderen en eigen vermoedens.
Als iemand iets niet weet of zich iets niet herinnert, laat dat antwoord dan staan.
Vraag zo nodig om verduidelijking, maar stuur niet naar een bepaald antwoord.
Bespreek ernstige stress of problemen met herinneringen vooraf met de advocaat, zodat kan worden bekeken welke ondersteuning passend is.
Houd de fictieve casus gescheiden van het persoonlijke verhaal van de deelnemer.
Bespreek persoonlijke juridische vragen met een advocaat of andere bevoegde juridische hulpverlener.

Tot slot

Een IND-gehoor is geen toets waarbij iemand een vooraf opgesteld perfect verhaal moet vertellen. Het gaat erom dat de persoon zijn eigen ervaringen, omstandigheden en angsten zo duidelijk en eerlijk mogelijk kan uitleggen.

Iedere situatie is anders. De vragen in dit document zijn voorbeelden en vormen geen volledige lijst van mogelijke IND-vragen. De uitkomst van een asielprocedure kan niet op basis van dit oefenmateriaal worden voorspeld.

De belangrijkste boodschap voor de deelnemer: vertel wat er werkelijk is gebeurd, maak duidelijk wat je wel en niet weet, en verzin geen antwoorden om een verhaal overtuigender te laten klinken.

Controleer de juridische uitleg vóór publicatie

De uitleg over asiel is in grote lijnen begrijpelijk. Ik zou drie punten extra aandacht geven.

Voor iemand die heel nerveus is voor het IND-gehoor — zelfs als diegene er slapeloze nachten van heeft — is het vooral belangrijk om te weten: je hoeft niet kalm, perfect of foutloos te zijn. Het is begrijpelijk dat iemand spanning voelt bij het vertellen over moeilijke of gevaarlijke gebeurtenissen.

Het doel is niet om iemand te leren hoe diegene een asielvergunning kan krijgen, maar om te helpen het eigen verhaal zo eerlijk en duidelijk mogelijk te vertellen.

Wat moet je vooral niet doen tijdens het gesprek met de IND?

Het is heel begrijpelijk als je zenuwachtig bent voor het gesprek met de IND. Misschien slaap je slecht, pieker je veel of ben je bang dat je iets verkeerd zegt. Je hoeft je daar niet voor te schamen. Je hoeft niet perfect te praten en je hoeft niet op iedere vraag meteen een antwoord te weten.

Probeer vooral de volgende dingen te vermijden.

1. Vertel geen dingen die niet waar zijn

Verzin geen gebeurtenissen, bedreigingen of details om je verhaal sterker te laten lijken.
Zeg niet dat je iets zelf hebt meegemaakt als je het alleen van iemand anders hebt gehoord.
Neem geen voorbeeldverhaal uit dit oefenmateriaal over alsof het jouw eigen verhaal is.

Beter: vertel wat je zelf hebt meegemaakt, wat je van anderen hebt gehoord en waar je bang voor bent. Maak duidelijk wat je zeker weet en wat je niet zeker weet.

2. Raad niet als je iets niet weet

Je hoeft niet overal een antwoord op te hebben. Ga niet gokken over datums, tijden, namen, plaatsen of de bedoelingen van andere mensen.

Beter: zeg bijvoorbeeld:

“Ik weet het niet zeker.”
“Ik kan me de datum niet precies herinneren.”
“Ik weet niet waarom die persoon dat deed.”
“Dat is wat ik vermoed, maar ik weet het niet zeker.”

3. Doe niet alsof je alles nog precies weet

Door stress, angst of ingrijpende gebeurtenissen kun je moeite hebben om je dingen te herinneren. Probeer je geheugen niet te dwingen om details te geven die je niet meer weet.

Beter: vertel wat je je wel herinnert. Leg uit als je moeite hebt om iets terug te halen. Als je het ene deel wel en het andere deel niet meer weet, kun je dat gewoon zeggen.

4. Geef niet zomaar een antwoord omdat je snel van de vraag af wilt zijn

Als je heel zenuwachtig bent, kun je de neiging hebben om snel “ja” of “nee” te zeggen, terwijl je de vraag niet goed begrijpt. Dat kan tot misverstanden leiden.

Beter: vraag om uitleg of om herhaling:

“Kunt u de vraag alstublieft herhalen?”
“Kunt u de vraag op een andere manier stellen?”
“Ik begrijp niet precies wat u bedoelt.”

5. Probeer niet te vertellen wat je denkt dat de IND wil horen

Je hoeft niet te raden welk antwoord het beste klinkt. Probeer ook niet je verhaal mooier, erger of overtuigender te maken dan het werkelijk was.

Beter: blijf bij je eigen ervaringen. Als iets niet is gebeurd, zeg dan niet dat het wel is gebeurd. Als je bang bent zonder persoonlijk bedreigd te zijn, kun je eerlijk uitleggen waar die angst vandaan komt.

6. Verberg je zenuwen niet uit schaamte

Je hoeft niet te doen alsof je rustig bent als dat niet zo is. Je hoeft je emoties ook niet te verbergen. Als je moet huilen, even stilvalt of moeite hebt om verder te praten, betekent dat niet dat je iets verkeerd doet.

Beter: zeg bijvoorbeeld:

“Ik ben erg zenuwachtig.”
“Ik vind het moeilijk om hierover te praten.”
“Ik heb even tijd nodig.”
“Ik voel veel stress en kan me daardoor moeilijk concentreren.”

7. Zwijg niet als je de tolk niet goed begrijpt

Als je de tolk niet goed kunt verstaan, de vertaling niet begrijpt of denkt dat jouw antwoord verkeerd wordt vertaald, laat dat dan weten.

Beter: zeg bijvoorbeeld: “Ik begrijp de vertaling niet goed” of “Ik denk dat mijn antwoord niet goed is overgekomen.” Vraag om verduidelijking.

8. Verzwijg niet bewust belangrijke informatie uit angst

Misschien schaam je je ergens voor, ben je bang voor de reactie van de IND of vind je een gebeurtenis moeilijk om te vertellen. Probeer niet bewust belangrijke informatie achter te houden alleen omdat je bang bent dat die verkeerd wordt begrepen.

Beter: vertel wat er is gebeurd op een manier die voor jou mogelijk is. Als iets heel moeilijk is om te bespreken, kun je dat aangeven. Bespreek gevoelige onderwerpen zo mogelijk vooraf met je advocaat.

9. Ga niet in discussie als je een vraag vervelend of herhalend vindt

Soms lijkt een vraag op iets wat je al hebt verteld. Dat kan frustrerend zijn, zeker als je moe of gespannen bent. Je hoeft niet boos te worden of te denken dat je hele verhaal opnieuw moet vertellen.

Beter: verwijs rustig naar wat je eerder hebt gezegd en geef antwoord op het specifieke onderdeel waarnaar wordt gevraagd. Als je niet begrijpt waarom de vraag opnieuw wordt gesteld, kun je om uitleg vragen.

10. Houd je problemen door stress niet voor jezelf

Als je door slapeloze nachten, paniek of spanning nauwelijks kunt functioneren, wacht dan niet tot je tijdens het gehoor vastloopt.

Beter: bespreek dit vooraf met je advocaat of juridisch begeleider. Vertel dat je veel stress ervaart en dat dit invloed kan hebben op je concentratie of herinneringen. Vraag hoe je je hierop kunt voorbereiden. Als je psychische klachten ernstig zijn, zoek dan ook hulp bij een passende zorgverlener.

Als je tijdens het gehoor merkt dat je even niet verder kunt, geef dat aan en vraag of je even tijd of een pauze kunt krijgen.

11. Denk niet dat je verhaal perfect moet zijn

Je hoeft niet alle gebeurtenissen in één keer in de juiste woorden te vertellen. Je mag iets aanvullen of verduidelijken als je merkt dat je iets vergeten bent. Als je iets eerder verkeerd hebt verteld, probeer dat dan niet te verbergen. Leg eerlijk uit wat er niet klopte en wat je wilt verduidelijken.

Aan het einde van het gehoor is het belangrijk dat je aangeeft als je denkt dat iets niet goed is begrepen of opgeschreven. Je advocaat kan je helpen het verslag te controleren en te bespreken of er correcties of aanvullingen nodig zijn.

Onthoud vooral

Vertel eerlijk wat je hebt meegemaakt en wat je weet, ook als je niet alles meer weet.
Raad niet en verzin geen details.
Maak onderscheid tussen wat je zelf hebt meegemaakt, wat je van anderen hebt gehoord en wat je zelf vermoedt.
Vraag om herhaling of uitleg als je een vraag niet begrijpt.
Geef aan als stress, vermoeidheid of emoties het moeilijk maken om te antwoorden.
Bespreek zorgen over je persoonlijke situatie vooraf met je advocaat.
Geef het aan als je merkt dat je iets verkeerd hebt verteld of dat belangrijke informatie ontbreekt.

Het gesprek is geen examen waarbij je ieder antwoord direct goed moet geven. Je hoeft niet perfect te zijn. Het is belangrijk dat je zo eerlijk en duidelijk mogelijk vertelt wat je hebt meegemaakt en waarom je bescherming vraagt.

Betekent een verkeerd antwoord dat je asielaanvraag wordt afgewezen?

Nee, een verkeerd, onvolledig of onduidelijk antwoord leidt niet automatisch tot afwijzing. Het is wel belangrijk om fouten, misverstanden en ontbrekende informatie zo snel mogelijk te verduidelijken. Tegenstrijdigheden of ontbrekende informatie kunnen namelijk wel meewegen bij de beoordeling van je asielaanvraag.

Als je tijdens het gehoor merkt dat je iets niet goed hebt uitgelegd, kun je dat aangeven. Als je later ontdekt dat informatie ontbreekt of dat iets niet klopt in het verslag, bespreek dit dan zo snel mogelijk met je advocaat.

Je advocaat kan je uitleggen hoe je correcties en aanvullingen kunt doorgeven aan de IND en welke mogelijkheden er in jouw procedure zijn.

Wat is een zienswijze?

In procedures waarin de IND een voornemen tot afwijzing uitbrengt, kan de asielzoeker doorgaans samen met de advocaat schriftelijk reageren. Die reactie heet een zienswijze. Daarin kan de advocaat bijvoorbeeld uitleggen waarom de asielzoeker het niet eens is met het voorgenomen besluit, onjuistheden bespreken en ontbrekende informatie aanvullen.

Let op: de procedure kan verschillen. Sinds 12 juni 2026 is de voornemenprocedure niet langer een standaardstap in de vernieuwde asielprocedure. Ga er daarom niet zonder advies van uit dat iedereen automatisch een voornemen ontvangt of een zienswijze kan indienen. Vraag je advocaat welke mogelijkheden in jouw situatie gelden.

Vragen van IND over gezinshereniging

Tot slot

Je hoeft niet alle antwoorden uit je hoofd te leren en je hoeft geen verhaal te vertellen dat perfect klinkt. Bereid je voor door je eigen ervaringen rustig op een rij te zetten. Vertel wat je zelf hebt meegemaakt, wat je van anderen hebt gehoord en waar je bang voor bent. Geef ook eerlijk aan wat je niet weet of niet meer precies kunt herinneren.

Je hoeft niet perfect te zijn. Je hoeft vooral eerlijk te vertellen wat je hebt meegemaakt.

Dit is algemene oefeninformatie en geen juridisch advies. Bespreek vragen over jouw persoonlijke situatie met je advocaat of juridisch begeleider. Voor informatie over de procedure kun je terecht op de officiële website van de IND: Asiel aanvragen in Nederland.

Terug naar het overzicht